همانطور که می دانیم خانواده بخش مهمی از جامعه می باشد زیرا که محیط خانواده نقش اساسی را در تربیت نسل های آینده دارد و این خود تاثیری مهم برای جامعه می باشد . به عبارتی والدین در رشد کودکان که از سلامت عاطفی و سلامت روانی برخوردارند ، نقش مهمی را ایفا می کنند که عامل داشتن فرزندان سالم پرورش آن ها در محیط خانوادگی سالم را می طلبد . بر اساس تحقیقات روانشناسان مشهور در زمینه مشاوره خانواده خانواده سالم دارای خصوصیاتی هستند برای مثال دارای نقش ها و و قواعد واضح هستند . منظور از قواعد باید ها و نباید هایی هستند که نقش های اعضای خانواده را مشخص می سازد به عبارت دیگر قواعد مشخص می کند که هر فرد چه وظایفی بر عهده دارد و یا در شرایط خاص مستلزم چه رفتار هایی هستند ، این قواعد می تواند در مورد مسائل مالی ،کار های روزمره ، نیاز های فردی ، الگو های ارتباطی ، انتخاب شغل ، آداب و سنت خانواده و بسیاری موارد دیگر که سلامت خانواده را باعث می شود . قواعدی که آزادی بیان را در خانواده محدود می کند باعث کاهش عزت نفس و به مشکل خوردن سلامت آن ها را به دنبال دارد . به طور کلی روانشناس خانواده قواعد سالم را قواعدی واضح ، انعطاف پذیر و منطبق بر محیط و تحولات رشد خانواده و اعضا می داند و قواعد ناسالم را قواعدی خشک و مبهم معرفی می کند .
ارتباط طبق نظر روانشناسان مرکز مشاوره خانواده خوب در تهران :
طبق نظر مشاور خانواده بهترین مرکز مشاوره روانشناسی در تهران مهم ترین عامل در هر خانواده ای ارتباط است . که رفتار های بین فردی را تعیین می کند و به عبارتی به وسیله ارتباط است که افراد خانواده اطلاعات را بین خودشان مبادله می کنند . به عبارتی می توان گفت که ارتباط شیوه ای برای تبادل اطلاعات و طریق استفاده از این اطلاعات می باشد .
طبق نظر بهترین مشاور ازدواج انتخاب نو خانواده های ناسالم و یا زوجینی که مشکل دارند دارای شیوه های ارتباطی ناسالم و اشتباه هستند که می تواند به شکلی غیر مستقیم ، مبهم و ناقص باشد . که این نیز باعث کاهش عزت نفس و اعتماد به نفس و حس خود ارزشمندی در افراد خانواده و یا هر یک از زوجین می شود . خانواده های ناسالم خانواده هایی هستند دارای برنامه ای بسته بوده و کاهش عزت نفس در آن ها باعث می شود که زمانی که با چالش ها و یا موقعیت های استرس افرین قرار می گیرند در مقابل این موارد واکنش خوبی نشان نداده و به عبارتی از الگو های ارتباطی نامناسب و اشتباه استفاده کرده و پاسخ های غیر انطباقی در مقابل با این محیط از خود نشان می دهند . به عبارت واضح تر چنین عملکردی در خانواده مناسب نیست . اما آن چه که در خانوده موفق و سالم می توان دید وجود ارتباط سالم بین اعضای خانواده می باشد که این ارتباطات به صورت واضح ، مستقیم و کامل است . همانطور که قبلا اشاره شد خانواده سالم دارای انعطاف پذیری بیشتری هستند یعنی به صورت پویا و سازگارانه می باشد و احساس فشار و اجبار در این نوع الگوی ارتباطی سالم مشاهده نمی شود و یا مقدار آن کم است .
بر اساس مطالعات ستیر که روانشناس مشهوری در زمینه مشاوره خانواده می باشد چند مدل برای خانواده ها را معرفی می کند که عبارت اند از:
سازشگر :
در درون فرد احساس بی ارزشی وجود دارد و برای این که دیگران را راضی نگه دارد و جلب توجه کند توانایی گفتن نه را ندارد و همیشه نقش فردی موافق را بازی می کند و به صورت کلی تر می توان گفت که برای چنین فردی کسب پذیرش دیگران مهم است .
سرزنشگر :
در درون تو احساس شکست و تنهایی وجود دارد و پیوسته عیب جو و ایرادگیر می باشد و قضاوت کردن ، مقایسه کردن و شکایت کردن را در چنین افرادی به میزان زیاد می توان دید و به عبارتی به دنبال کنترل کردن دیگران هستند .
بسیار عقلانی بودن :
چنین فردی در تلاش است که بی تفاوت بوده و احساسات واقعی خود را مخفی نگه دارد و سعی می کند که از لحاظ عاطفی با دیگران قاطی نشود و در مقابل دیگران انعطاف ناپذیر بوده و دیدگاه ذهنی را در مقابل آن ها از خود نشان می دهد .
آشفته :
استفاده کردن از کلام نا مناسب احساس بی توجهی و طرد شدگی در این افراد قابل مشاهده است و همچنین بی ربط گویی و انجام کار های نامتناسب با شرایط را می توان در آن ها دید .
همخوان :
در این نوع سبک ارتباط ، مستقیم ، واضح و کامل است و بین ارتباط های کلامی و غیر کلامی و تجربه ها و همچنین احساس ها هماهنگی وجود دارد . چنین افرادی از شیوه های احترام آمیز استفاده می کنند و همچنین این نوع ارتباط سرشار از پیام های صادقانه و مسئولانه می باشد .
افراد برای این که بتوانند ارتباط موثری با یکدیگر در خانواده اشته باشند باید نسبت به حالت های گفته شده آگاه بوده و نوع صحیح آن را بشناسند مشاوره خانواده به افراد کمک خواهد کرد که نسبت به سبک ارتباطی خود آگاهی کسب کرده و مهارت های لازم را در جهت ایجاد ارتباط ایده آل و سالم در خانواده برای حل بسیاری از مشکلات و اختلاف ها در خانواده ها و زوجین ارائه می دهد.
منبع: انتخاب نو